Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Zmiany w organizacji aktywności umysłowej

W czasie badań nad wpływem wieku na myślenie pojęciowe zaobserwowano różnice w jakości i poziomie czynności umysłowych. Badani sortowali zbiory przedmiotów według kształtu, koloru i rodzaju oznakowania (17). Reakcje badanych były klasyfikowane jako logiczne lub właściwe, bądź nielogiczne lub niewłaściwe. Podział według kształtów i kolorów był dokonywany właściwie i zgodnie z rzeczywistością, jednak porządkowanie przedmiotów w kolumny i rzędy, ustalanie wzorów bądź dobieranie przedmiotów w taki sposób, jak w układance dla dzieci, było nieracjonalne i nieprawidłowe. Drugi typ reakcji wiąże się z niskim poziomem inteligencji (poziom operacji konkretnych i grupowania percepcyjnego) i występuje zwykle u ludzi o niskim poziomie inteligencji lub niedorozwiniętych umysłowo. Pojawia się on również częściej u ludzi starszych. Podobną przewagę sposobu myślenia konkretnego, praktycznego, dosłownego i niezróżnico- wanego spotyka się u ludzi z uszkodzeniemi mózgu lub cierpiących na niektóre choroby psychiczne (18). Jean Piaget, psycholog szwajcarski, badał szczegółowo przemiany w rozwoju umysłowym, od prymitywnej inteligencji sensoryczno-motorycznej do myślenia, które nazwał formalnym i operacyjnym. Nie prowadzono systematycznych badań, opartych na poglądach Pia- geta, nad pogarszaniem się możliwości intelektualnych ludzi. Są jednak powody pozwalające przypuszczać, że występuje pewnego rodzaju regresja inteligencji (19-21).

Związane z wiekiem zmiany w organizacji aktywności umysłowej badano za pomocą dokładnych metod matematycznych, zwanych „analizą czynnikową” (22 – 24). Zastosowanie tych metod do wykrywania wzajemnej korelacji między cechami działania przy różnych !poziomach inteligencji ogólnej wykazuje, iż w okresie rozwojowym aż do wieku wczesnej dojrzałości intelektualnej następuje stały wzrost udziału specyficznych zdolności umysłowych i odpowiedni spadek udziału zdolności niespecyficznych. W miarę rozwoju człowieka procesy intelektualne stają się bardziej zróżnicowane. Istnieją pewne przesłanki – zbyt jednak słabe, aby można było wyciągnąć definitywne wnioski – iż w okresie wieku dojrzałego i starości proces intelektualnego różnicowania przebiega w kierunku odwrotnym, a zdolności specyficzne stopniowo zanikają. Tych specyficznych zdolności nie należy mylić ze specjalnymi umiejętnościami umysłowymi, nabytymi dzięki ćwiczeniu i doświadczeniu. Te ostatnie, jeśli są stosowane w praktyce, funkcjonują przez wiele lat i stosunkowo słabo poddają się wpływowi normalnego procesu starzenia się. Pewne wyspecjalizowane funkcje i zdolności, jak np. pojęcie przestrzeni i liczby, są jakby specyficznym rusztowaniem (por. rozdz. XI, s. 316 i nast.), które może być użyteczne przy konstruowaniu i posługiwaniu się pewnymi typami struktur poznawczych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.