Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Wyobraźnia małego dziecka

Wyobraźnia małego dziecka jest jeszcze bardzo ściśle związana z jego spostrzeżeniami. Rozpatrując rozwój zabaw tematycznych, widzieliśmy, że dziecko najpierw odtwarza w nich to, co naprawdę widziało, a dopiero później zdolne jest stworzyć ze znanych sobie elementów nowe, mniej lub bardziej pomysłowo zestawione całości. Bogaty świat „fikcji”, tak charakterystyczny dla późniejszych lat okresu przedszkolnego, jest jednak jeszcze mało dostępny dla dwu- i trzylatków. Wyobrażenia w tym okresie zbyt silnie są związane z realnie przeżytymi doznaniami i bardziej zbliżone do niedokładnych przypomnień niż do twórczych, świadomych przekształceń uprzednio spostrzeżonych elementów.

Przyjęcie na siebie roli w zabawach tematycznych, przypadające na koniec 3 i początek 4 r.ż., można by uznać za poważny krok naprzód w rozwoju wyobraźni dziecka, za postęp manifestujący się w jego „fikcyjnej” działalności zabawowej, opartej na wyobraźni.

Oryginalny pogląd na rozwój wyobraźni reprezentuje J. Pi ag et (Fraisse, Piaget, 1967). Otóż, w wieku ok. 14- 18 mieś. obserwuje się, jego zdaniem, u dzieci zaczątki tzw. funkcji symbolicznej, która polega na zdolności przypominania sobie przedmiotów lub sytuacji nie spostrzeganych aktualnie, przy czym dziecko posługuje się w tym celu znakami lub symbolami, odróżnicowanymi od elementów, jakie one oznaczają. Już w najprostszych zabawach tematycznych, które Piaget nazywa zabawami symbolicznymi, zachodzi wyodrębnianie elementu znaczącego (np. gestów karmienia lalki lub usypiania jej) od oznaczanego (realne spożywanie pokarmu lub spanie). Odtwarzanie rzeczywistości w zabawie symbolicznej nie jest więc prostą kopią, lecz zróżnicowanym i zinteriory- zowanym naśladownictwem, które zakłada wyobrażeniową reprezentację realnych zjawisk, czyli tzw. obraz umysłowy (image mentale). Wydatny rozwój różnego rodzaju obrazów umysłowych przypada na dalsze lata życia dziecka (por. rozdz. VIII, D), jednakże już w wieku ponierfiowlęcym dziecko zdolne jest do ewokacji Wyobrażeń i używania ich w toku rozwiązywania problemów.

O wzrastającej roli pamięci i wyobraźni świadczy także fakt, że pod koniec 2 r.ż. ustala się ostatecznie pojęcie przedmiotu (por. rozdz. VI, E, 4). Dziecko w tym wieku nie tylko szuka aktywnie przedmiotu, który zniknął z pola jego widzenia, wymyślając nowe sposoby działania, jeśli schematy czynnościowe, jakie ma do dyspozycji, okazały się niewystarczające, lecz ujmuje ten przedmiot niezależnie od własnych czynności jako obiekt umieszczony w przestrzeni i w czasie.

Innym przejawem funkcji symbolicznej w wieku poniemowlęcym jest, zddńiem Piageta, przyswajanie sobie przez dziecko systemu konwencjonalnych znaków słownych – mowy ojczystej. Ten proces będzie tematem naszych dalszych rozważań.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.