Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Twardowskiego teoria pojęć – dalszy opis

Klasa przedstawień jako zjawisk psychicznych dzieli się tradycyjnie na wyobrażenia i pojęcia: pewne przedmioty przedstawiamy sobie za pomocą wyobrażeń, inne, których wyobrazić sobie nie możemy, przedstawiamy sobie na drodze pojęciowej. O wyobrażeniach powiada się, że są to przedstawienia konkretne i oglądowe [(naoczne), o pojęciach zaś – że są abstrakcyjne i nieoglądowe (nienaoczne). Ten rodzaj różnicy między wyobrażeniami a pojęciami uwydatnia terminologia niemiecka, w ‚której wyobrażenie oznaczone jest nazwą „anschauliche Vorstellung”, „Anschauung”, zaś pojęcie – „unanschauliche Vorstellung”, „Begriff”. Nie wszystkie przedmioty przedstawić sobie można naocznie, niektóre przekraczają możliwości naszego wyobrażenia i mogą zostać przedstawione tylko przez pojęcia. Nie ma jednak takich pojęć, które by się opierały na wyobrażeniach, według słów Arystotelesa: „nikt bez postrzeżeń zmysłowych nie może niczego się nauczyć, ani niczego pojąć. Konsekwentnie, ile razy ktoś o czymś myśli, musi koniecznie rozważać równocześnie jakieś wyobrażenie. Wyobrażenia bowiem są jak gdyby przedmiotami postrzeganymi, z tą tylko różnicą, że są niematerialne” 2.

Również w Twardowskiego koncepcji przedstawień wyobrażenia zajmują miejsce zasadnicze, bowiem nawet przedstawienia przedmiotów nie danych nam w spostrzeżeniu zmysłowym opierają się na wyobrażeniach. Stąd płynie dla nas postulat metodologiczny: aby wyjaśnić istotę ujmowania pojęciowego przedmiotów, trzeba zdać sobie najpierw sprawę z istoty wyobrażeń. „Jeżeli zaś wyobrażenia stanowią nieodzowną podstawę wszelkiego myślenia posługującego się choćby najwięcej oderwanymi pojęciami, wtedy oczywiście rozbiór pojęć nie może nie uwzględniać wyobrażeń” 3 – powiada Twardowski w zgodzie z przytoczoną wyżej myślą Arystotelesa. Zadaniem naszym będzie obecnie określenie istoty wyobrażeń, zwłaszcza zaś ich stosunku do wrażeń.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.