Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Rozwój zasobu i treści słownika dzieci – kontynuacja

Dokładniejszą orientację w treści słownika dzieci uzyskujemy śledząc, jakie rodzaje przedmiotów i zjawisk, ich cech i własności, czynności i relacji wyrażają dzieci w swych wypowiedziach. Takie ‚badania przeprowadzono w Polsce w latach pięćdziesiątych pod kierunkiem profesora S. S z u m a n a. Okazało się, że mimo różnic w liczbie słów, jakimi dysponują poszczególne dzieci, zaznacza się u nich wyraźne podobieństwo w obrębie danych kategorii znaczeniowych oraz analogie w treści słownika.

Tak więc w zakresie rzeczowników przeważają u 20 badanych dzieci 2-letnich imiona własne i rzeczowniki osobowe, tj. nazwy osób z najbliższego otoczenia (21,4%), nazwy zwierząt (15,9%) oraz nazwy pokarmów i napojów (13,3%). Te trzy kategorie łącznie stanowią ok. 50% haseł rzeczownikowych. Na dalszych miejscach pod względem częstości haseł występują nazwy części ubrania, części ciała i przedmiotów codziennego użytku – każda z tych grup znaczeniowych stanowi ok. 7% ogółu rzeczowników. Na. jeszcze dalszym planie występują w słownikach badanych 20 dzieci nazwy zabawek, urządzenia i wyposażenia mieszkania, środków lokomocji oraz rzeczy, z którymi dziecko styka się poza domem (2 – 4%). Brak w tym wieku rzeczowników oderwanych, oznaczających pojęcia abstrakcyjne.

Za pomocą czasowników badane dzieci w wieku 2 lat wyrażają przede wszystkim czynności i ruchy konkretne, np. ruchy lokomocyjne oraz zmianę położenia osób i przedmiotów (19,2%), ruchy manipulacyjne i narzędziowe (11,5%), następnie zaś czynności składania i rozkładania, czynności pokarmowe i porządkowe, czynności narządów zmysłowych, przeżycia uczuciowe, pragnienia i dążenia (Szuman1, 1968).

Przymiotniki i przysłówki wchodzą do słownictwa dziecka nieco później, pod koniec 2 r.ż., przy czym najpierw pojawiają się wyrazy wartościujące (brzydki-ładny, dobrze-niedobrze, grzeczny-niegrzeczny ), następnie Zaś – w 3 r.ż. – wzrasta liczba wyrazów oznaczających rozmaite cechy zmysłowe (sensoryczne): barwę, kształt, temperaturę, wielkość, ciężar i inne (Przetacznikowa, 1968a).

Przyimki i spójniki, jako wyrazy oznaczające stosunki, zostają przyswojone przez dzieci najpóźniej, w 3 r.ż., oraz w następującej kolejności: od przyimków oznaczających stosunki konkretne, głównie przestrzenne, do tych, które wyrażają związki logiczne: celowe, przyczynowe, skutkowe itp. Spójniki łączące zdania współrzędnie złożone (np. i, a) wyprzedzają spójniki łączące zdania podrzędne z nadrzędnymi. W tej drugiej grupie najwcześniej pojawiają się spójniki: bo, aby, żeby (Gepper- towa, 1968).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.