Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

ROZWÓJ PROCESÓW POZNAWCZYCH – WRAŻLIWOŚĆ SENSORYCZNA NIEMOWLĘCIA

Mimo ogromnej liczby prac z dziedziny psychofizjologii zmysłów oraz wzrastającej ilości badań nad procesami uczenia się, charakterystyka niemowlęcia jako istoty reaktywnej jest wciąż niepełna17. Nie’ulega wątpliwości, że noworodek reaguje odruchowo na stymulacje docierające do niego poprzez różne analizatory, przygotowane od pierwszych chwil życia do funkcjonowania, nie znamy jednak dokładnie progu wrażliwości i czułości niemowlęcia w obrębie rozmaitych zmysłów oraz nie wiemy, jakim modyfikacjom podlegają reakcje niemowlęcia w zależności od określonych wymiarów bodźca, a także jak zmienia się indywidualna wrażliwość dziecka w poszczególnych miesiącach jego życia. Inne jeszcze trudności nasuwa interpretacja wyników badań nad sensoryką i receptywnością w tym stadium rozwoju, gdyż świat doznań niemowlęcia i percypowane przez nie otoczenie są prawdopodobnie odmienne od świata dorosłych. Nie ma żadnych podstaw ku temu, aby ujmować środowisko małego dziecka wyłącznie w kategoriach stymulacji (organizacja otoczenia w wymiarach psychofizjologicznych), czy też w kategoriach realności, jaką nadają rozmaitym przedmiotom otoczenia dorośli, posługujący się nimi w praktyce.

Mając na uwadze te zastrzeżenia, przedstawimy niektóre dane odnoszące się do wrażliwości sensorycznej niemowlęcia, przede wszystkim wrażliwości na bodźce wzrokowe i słuchowe, które odgrywają najważniejszą rolę w poszerzaniu orientacji dziecka w świecie zewnętrznym.

Mielinizacja nerwów wzrokowych postępuje szybko naprzód począwszy od pierwszego dnia życia dziecka, a tempo jej zależy w dużej mierze od bodźców świetlnych. O. R. L a n g w o r t h y18 zwraca uwagę, iż u dzieci niedonoszonych mielinizacja nerwów wzrokowych jest bardziej zaawansowana w miesiąc po urodzeniu niż u noworodków donoszonych tuż po urodzeniu.

ROZWÓJ PROCESÓW POZNAWCZYCH – WRAŻLIWOŚĆ SENSORYCZNA NIEMOWLĘCIA CZ. II

O doznawaniu wrażeń wzrokowych przez noworodki można wnioskować na podstawie ich reakcji typu bezwarunkowego na bodźce świetlne. Nie ustalono jakiegoś jednego progu wrażliwości charakterystycznego dla noworodka ani też progu różnicy w tym zakresie. Są natomiast wszelkie dane, aby przypuszczać, że zarówno wrażliwość, jak i czułość są różne w zależności od typu reakcji. I tak np. bezwarunkowa reakcja w odruchu oczno-karkowym Peipera występuje już przy pojawieniu się stosunkowo słabego bodźca świetlnego, natomiast odruch Moro – jedynie przy działaniu bodźców o dużej intensywności.

Badania eksperymentalne wykazały również, iż ogólna aktywność dziecka zmienia się przy zmianie oświetlenia, jest ona -np. różna przy oświetleniu 0,002 i 0,02 świecy według danych Irwina i Weissa1. M. Hershenson“ stwierdził, że dzieci w 2 – 4 dniu życia przejawiają zróżnicowaną aktywność przy różnej jasności bodźców. Reagują one żywiej na płytki pośredniej jasności niż na zdecydowanie jasne lub ciemne. Wrażliwość na jasność wzrasta wydatnie z początkiem II kwartału życia:i.

Badano rozwój wrażeń wzrokowych dziecka na podstawie ustalania jego zdolności do fiksacji oraz podążania wzrokiem za przedmiotem. S. i J. Morganowie22 podają następującą kolejność rozwoju umiejętności śledzenia przez dziecko bodźców wzrokowych (tab. 8).

Według niektórych autorów, dziecko już w pierwszym mies.ż. reaguje odmiennie na różne kolory. Na przykład W. P. Chase28 stwierdził, że noworodki w 15 dniu życia śledzą wzrokiem plamkę barwną poruszającą się wewnątrz pola innego koloru, lecz tej samej jasności (w każdej użytej barwie). Mierzono również czas, przez jaki dziecko wpatruje się w papiery różnych kolorów, i stwierdzono, że najdłużej zatrzymuje wzrok na papierze niebieskim i zielonym, nieco krócej na czerwonym, najkrócej zaś na żółtym21. U niemowląt 4-miesięcznych kolejność preferencji barw była następująca: niebieska, czerwona, żółta, szara przy statystycznie znaczącej przewadze jedynie koloru niebieskiego nad szarym25.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.