Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Rozwój gramatycznej struktury mowy – kontynuacja

Z rozwojem fleksji wiąże się ściślej rozwój składni. Po okresie najwcześniejszym, przypadającym na pierwszą połowę 2 r.ż., kiedy to pojedyncze wyrazy wypowiadane przez dziecko pełnią funkcję zdań, dziecko zestawia dwa Wyrazy w sposób luźny, bo nie potrafi jeszcze nadać im odpowiedniej formy gramatycznej, która wyrażałaby ich stosunek logiczny. Takie twory S. Szuman nazywa „zlepkami”. Dorośli domyślają się na tle sytuacji i czynności wykonywanych przez dziecko, co chciało ono powiedzieć. Gdy Inusia ciągnie babcię za rękę ku drzwiom i woła: Baba koko, można domyślić się, że chce iść z babcią na podwórze, żeby zobaczyć kury, a zlepek Kąka bubu oznacza w specyficznej sytuacji prośbę o to, by oglądać z nią książkę, na której okładce jest narysowana krowa.

W ostatnim kwartale 2 r.ż. dziecko używa już prostych zdań lub ich równoważników, złożonych najczęściej z dwóch albo trzech wyrazów. Dłuższe wypowiedzi budowane w tym okresie przez dziecko nie są jeszcze w pełni komunikatywne i spoiste logicznie: są to często struktury „łańcuchowe” czyli luźnie powiązany szereg wyrazów, przy czym nie brak w nim powtórzeń i przerw intonacyjnych, tak jakby dziecko krążyło dookoła jednej myśli, której nie umie jeszcze wyrazić w sposób uporządkowany i zwarty. Tak np. Jaś (1:9), obserwując, jak robotnicy naprawiają przewody elektryczne w sieci tramwajowej, mówi do matki: Pam do góly… nie parna, posied pam… dabina pam, co oznacza «prawdopodobnie: „Pana nie ma na dole, bo wyszedł po drabinie w górę” (Przełącznikową, 1968b).

W 3 roku życia, a potem w wieku przedszkolnym (por. rozdz. VIII) wzrasta u dzieci umiejętność mówienia dłuższymi zdaniami o coraz bardziej logicznej strukturze. Dziecko rozwija w mowie potocznej podstawowe schematy zdań pojedynczych, dodając nowe składniki: rozwija więc grupę podmiotu za pomocą określeń przydawkowych, grupę orzeczenia – za pomocą dopełnień i okoliczników. Równolegle do tego kierunku kształtowania się zdań wzrasta zdolność budowy wypowiedzeń złożonych współrzędnie i podrzędnie (tzw. parataksy i hipotaksy).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.