Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Przyczyny deja vu

Powyższe uwagi, zawarte w punkcie I i II, nie przynoszą zadowalającego wyjaśnienia déja vu i déja vécu, są jedynie próbą względnie pełnej, usystematyzowanej interpretacji. W myśl klasycznych koncepcji psychoanalitycznych (por. O. Fenichel, 1945, s. 145-146) główną przyczyną déja vu jest przeniknięcie do świadomości przeżyć, które zostały stłumione, tj. wyparte ze świadomości, np. na skutek ich niezgodności z uznawanymi poglądami czy stosunkiem uczuciowym do kogoś. Człowiek, który w pewnych okolicznościach, np. przebywając w czyimś mieszkaniu, wyraził w myśli życzenie śmierci osoby bliskiej, i natychmiast z niepokojem życzenie to odrzucił – nieraz całkowicie zapomina o tej myśli i o okolicznościach, w których wystąpiła. To wyparte wspomnienie wydarzenia przynoszącego ujmę może jednak zostać uświadomione, zafałszowując ocenę sytuacji aktualnej. Tłumienie i poczucie winy mają również, a nawet przede wszystkim, wyjaśniać zjawisko jamais vu, a więc poczucie obcości w sytuacji znanej. Przedstawione zależności Freud ujmował jednak w sposób znacznie bardziej krańcowy. Mianowicie stał na stanowisku, że podłożem déja vu jest nie tyle przeżycie wyparte ze świadomości, co przeżycie, które nigdy nie było uświadomione. Uzasadnienie tej koncepcji jest już bardzo trudne i wydaje się, że tworzy ona jedną z „fikcji psychoanalitycznych”.

W rozdziale tym pominięto szereg ważnych zagadnień z zakresu psychologii pamięci, a raczej omówiono tylko bardzo nieliczne spośród nich. Pominięto m.in. kwestię nietrwałości pamięci oraz jej wybiórczości, która polega na tym, że pewne informacje zostają zapamiętane trwale a inne, mimo że zdają się być równie łatwe do zapamiętania, szybko ulegają zapomnieniu. Pełniejsze jednak omówienie pamięci, a nawet tylko tych jej przejawów, które przypominają objawy psychopatologiczne lub stanowią drobne nieprawidłowości u ludzi zdrowych, przekracza zakres tej książki.

„…owych psychicznych procesów, które podług moich obserwacji jedynie mogą nam wyjaśnić to „déja vu”, inianowicie nieświadomych fantazji, psychologowie do dziś jeszcze nie biorą pod uwagę. Sądzę, że jest to niesłuszne nazywać to uczucie, jakobyśmy coś już raz przeżyli, złudzeniem. Bo w takich chwilach zostaje rzeczywiście poruszone coś, cośmy już raz przeżyli: tylko że to przeżycie riie może w drodze przypomnienia zostać przywołane do świadomości, bo nie było ono nigdy świadome. Krótko mówiąc, uczucie „déja vu” odpowiada przypomnieniu nieświadomej fantazji” (Freud Z.: „Psychopatologia życia codziennego”. Przekład-L. Jekelsa i H. Ivanki. Altenberg – Seyfarth – Wende, Lwów bez d., s. 221-222). Pewne wiadomości uzupełniające dotyczące pamięci zawiera rozdz. IX, w którym omówiono przejściowe obniżenie sprawności intelektualnej u ludzi zdrowych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.