Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Pawłow i odkrycie podstawowych właściowści układu nerwowego

Analogicznych przykładów wykorzystywania schematu czterech typów Pawłowa bądź zapożyczonych za pośrednictwem Pawłowa z tradycyjnej nomenklatury temperamentów, lecz bez troski o zachowanie Pawłowowskiej treści, przytoczyć można by wiele. Ale czy jest to potrzebne? Największy wpływ wywarły jednak prace prowadzone w laboratoriach A. G. Iwanowa-Smo- lenskiego i N. I. Krasnogorskiego.

Uważamy, że fundamentalne znaczenie dla badania różnic indywidualnych człowieka ma odkrycie przez I. P. Pawłowa podstawowych właściwości układu nerwowego, nie zaś przyjęcie przez niego jako podstawowych tych czterech typów, które mniej lub bardziej odpowiadają tradycyjnym temperamentom. Liczba „czterech” nie ma podstaw naukowych.

Nie można również powiedzieć, że w nauce o temperamencie człowieka istnieje ustalona tradycja rozróżniania właśnie czterech temperamentów. Prawda, że Arystoteles, Kant, Wundt, Ebbing- haus, Fouillée i wielu innych wymieniało cztery temperamenty (wychodząc przy tym z całkowicie odmiennych zasad podziału). Jednakże wielki lekarz rzymski Galen wymienił 13 temperamentów (Siebeck, 1884, s. 284), Hoffding – 8 (1914, s. 341), Hey- mans – 6 (Stern, 1911, s. 484), N. Ach – 5 (1910, s. 314-324), Meumann – 12 (1917, s. 288) itd.3. Zresztą, byłoby zupełnie nienaturalne wywodzić liczbę typów układu nerwowego z liczby temperamentów: temperament stanowi psychiczny przejaw typu układu nerwowego, a nie odwrotnie.

Wyniki badań dotyczących typów układu nerwowego zwierząt wykazują, że istnieją typy nie odpowiadające żadnemu z czterech Pawłowowskich, a zarazem nie będące pośrednimi między nimi. Na przykład: 1) typ z absolutnie silnym procesem pobudzenia i absolutnie słabym procesem hamowania, istotnie różny – według oświadczenia samego I. P. Pawłowa – od zwykłego „niezrównoważonego” typu (cholerycznego), u którego oba procesy są absolutnie silne, a tylko proces pobudzenia stosunkowo przeważa nad hamowaniem (szczegółowo o tym zob. Tiepłow, 1956, s. 78- 79 i 92): 2) typ niezrównoważony z przewagą hamowania nad pobudzeniem (tamże, s. 86 – 90, 92): 3) typ niezrównoważony z punktu widzenia ruchliwości procesów pobudzenia i hamowania (tamże, s. 90 – 91).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.