Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

=Ocena wyników interkorelacji i analizy czynnikowej

Podczas oceny wyników interkorelacji i analizy czynnikowej należy pamiętać o tym, że mamy do czynienia z materiałem dobieranym z punktu widzenia siły i równowagi procesów nerwowych. Stąd tylko w tym przypadku, kiedy wszystkie osoby badane są silne i zrównoważone, wszystkie zastosowane wskaźniki będzie określał jeden czynnik.

Oznacza to, że: 1) tylko określony stopień siły i równowagi jest związany z ruchliwością procesów nerwowych i 2) tylko w przypadkach występowania określonego stopnia siły, ruchliwości i równowagi procesów nerwowych wszystkie wskaźniki tworzą jednolity zespół przejawów.

Po rotacji II czynnika istotne ładunki mają tylko 2 wskaźniki: szybkość wytworzenia różnicowania warunkowej RSG (wsk. 3) i stopień powstrzymywania reakcji ruchowej na bodziec ujemny (wsk. 4). Równowaga siły procesów nerwowych może więc działać nie tylko w tym samym kierunku co siła i ruchliwość (czynnik I po rotacji), lecz również w oderwaniu od nich (czynnik II po rotacji). Fakt, że w II czynniku nie znalazł się ani jeden eksperymentalny wskaźnik właściwości temperamentu o istotnym ładunku, tłumaczy się prawdopodobnie tym, że równowaga może być związana ze wskaźnikami, których nie stosowaliśmy, bądź też tym, że równowaga siły procesów nerwowych nie ma żadnego znaczenia i w tym przypadku nie odpowiadałby jej żaden typ psychologiczny.

A zatem I czynnik po rotacji reprezentuje uwarunkowany różnymi typami układu nerwowego psychologiczny zespół przejawów temperamentu: II czynnik – zbiór wskaźników równowagi siły procesów nerwowych.

Jednolity zespół przejawów (przed i po rotacji), który otrzymano w wyniku analizy czynnikowej wskaźników eksperymentalnych charakteryzuje różnice między dwoma typami układu nerwowego: silnym, zrównoważonym, ruchliwym (według naszych oznaczeń – I typ) z jednej strony i silnym, zrównoważonym, powolnym (II typ) z drugiej strony (tabela 3). Z danych zebranych w tabeli 3 wynika, że różnice między wskaźnikami psychologicznymi obu typów są statystycznie istotne, tj. we wszystkich przypadkach kryterium istotności świadczy o istnieniu rzeczywistych, niezerowych różnic między średnimi wartościami każdego ze wskaźników psychologicznych.

A zatem dane tabeli 3 świadczą 6 istnieniu przeciwstawnych zespołów symptomów indywidualnych właściwości psychicznych. Typowi I odpowiada ekstrawersja, plastyczność, beztroskość, impulsywność, duża pobudliwość emocjonalna, niestałość emocjonalna. Przeciwstawne cechy wiążą się z II typem temperamentu.

Mimo różnic między typami temperamentu wykryto jednakowe dla obu typów powiązania, przejawiające się w niezmienniczych charakterystykach ilościowych. Zagadnienie to omówiono w artykule W. S. Mierlina, I. D. Piechleckiego i W. W. Biełousa (1967).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.