Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Kontrowersja behawioryzmu – ciąg dalszy

Ponadto behawioryści obalili wiele groźnych mitów, na których brak nie można narzekać w psychologii. Pod ciosami ich zarzutów prysł mit całkowicie autonomicznego człowieka, który był tworem zwykłej ignorancji i którego działanie nie było zdeterminowane przez zewnętrzne okoliczności. Udowodnili oni również, że – wbrew mądrości obiegowej – znaczenie kary w sterowaniu zachowaniem jest żenująco małe. Są to dostateczne powody, aby prace behawiorystycznych uczonych traktować serio.

Behawioryści nie mieli szczęścia do swoich krytyków, którzy formułowali często ogólnikowe, a nawet demagogiczne zarzuty: nierzadko ironia zastępowała argumenty. Pewni uczeni ograniczali się do stwierdzenia, że koncepcja ta jest „wyzwaniem rzuconym humanizmowi” lub – jak stwierdził kategorycznie jeden z moich studentów – „że jest po prostu nudna”. Tymczasem prace Skinnera i jego zwolenników powinny być poddane rzetelnej ocenie w świetle danych empirycznych zgromadzonych przez współczesną psychologię.

Behawioryści stworzyli totalnie mechani- styczny obraz ludzkiego zachowania. „Człowiek behawiorystów – jak pisał Tadeusz Tomaszewski – jest istotą reaktywną, każdorazowo popychaną przez przypadkowe bodźce i przez innych ludzi, przystosowującą się do otoczenia pod naciskiem nagród i kar.”21 Człowiek ten stracił swoją aktywność i samodzielność. Pozostała jedynie scena bez aktora.

Współczesne badania – szczególnie prowadzone przez psychologów o orientacji poznawczej i psycho- dynamicznej – wykazują, że zachowanie człowieka, jego kontakty osobiste i praca zawodowa, jego reakcje agresywne i afiliacyjne, reguluje nie tylko środowisko, ale również czynniki wewnętrzne. Pięknie powiedział kiedyś Siergiej Rubinstejn, najwybitniejszy psycholog radziecki, że świat zewnętrzny działa na człowieka przez warunki wewnętrzne. Ludzie są współtwórcami swego wielkiego dramatu i swoich gigantycznych osiągnięć. Takie właściwości człowieka, jak oczekiwania, aspiracje, style strukturalizacji świata, systemy wartości, postawy, wiedza zakodowana w pamięci trwałej czy życie emocjonalne niewątpliwie wpływają na ludzkie zachowanie. Decydują o jego różnorodności i niepowtarzalności. Dla zilustrowania tych poglądów podam kilka przykładów.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.