Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Funkcjonalny aspekt rozwoju mowy

Badania nad wzajemnym stosunkiem mowy egocentrycznej i uspołecznionej u dzieci w wieku przedszkolnym kontynuowali w ZSRR. uczniowie i współpracownicy L. S. Wygotskiego. Już w r. 1934 W. S. Syr- k i n a wykazała, że wielkość współczynnika mowy egocentrycznej zależy od rodzaju aktywności dziecka i charakteru jego kontaktów społecznych. Gdy dziecko nawiązuje ścisłą współpracę z rówieśnikami lub dorosłymi w toku działania, współczynniki egocentryzmu wydatnie obniżają się (Elkonin, 1960). A zatem mowa egocentryczna nie tylko wywodzi się z mowy społecznej, lecz także stanowi „swoisty ekwiwalent słowny realnej, praktycznej współpracy w działaniu: przy pojawieniu się trudności odzwierciedla ona możliwą treść współpracy i pomocy, a przez to obiektywnie pełni w stosunku do działalności funkcję regulującą” (Elkonin, 1969, s. 187). Główne funkcje mowy w działaniu’-to podjęcie decyzji o. wykonywaniu czynności, sformułowanie zadania, planowanie działań cząstkowych. Pod koniec wieku przedszkolnego mowa włącza się coraz silniej w praktyczną realizację zadania. (Lublinska, 1959).

Funkcjonalny aspekt rozwoju’ mowy był również przedmiotem badań psychologów polskich40. W badaniach podłużnych i poprzecznych próbowano ustalić m.in. związek między funkcjami wypowiedzeń a rodzajami czynności dzieci w warunkach naturalnych i eksperymentalnych. W tabeli 35 przedstawiamy proporcje wypowiedzi spontanicznych, zainicjowanych przez dzieci (wśród których wyodrębniono mowę społeczną: pytania, stwierdzenia, rozkazy, prośby i ekspresję uczuć oraz mowę egocentryczną, nie skierowaną do określonego rozmówcy) i wypowiedzi sprowokowanych przez współpartnera zabawy. Badania obejmują 48 dzieci: po 12 z każdego oddziału przedszkolnego, w sytuacji zabawy parami. Dzieci zachęcano do zabawy w konduktora i w lekarza za pomocą odpowiedniego zestawu zabawek tematycznych. Przy zabawie konstrukcyjnej miały one do dyspozycji drewniane klocki różnej wielkości i kształtu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.