Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Cechy zdolnościowe i temperamentalne

Cechy można także podzielić według sposobu ich przejawiania się. Jeśli wiążą się one z pobudzaniem jednostki do działania zmierzającego do pewnego celu, są to cechy dynamiczne (dynamie trato): jeśli wiążą się one z efektywnością, z jaką jednostka osiąga ten cel, są to cechy zdolnościowe {ability traits). Cechy te mogą też wiązać się głównie z konstytucjonalnymi aspektami reakcji, takimi jak szybkość, energia czy wrażliwość emocjonalna, i określa się je wtedy jako cechy temperamentalne {temperament traits). Oprócz tych głównych rodzajów cech Cattell w późniejszych pracach kładł nacisk na bardziej krótkotrwałe i zmienne struktury wchodzące w skład osobowości, takie jak stany i role. Przy omawianiu poglądów Cattella na strukturę osobowości dogodnie będzie rozpatrzyć najpierw względnie stabilne i trwałe cechy dynamiczne, które zajmują pośrednie miejsce pod względem stałości, oraz najbardziej zmienne role i stany.

Cechy zdolnościowe i temperamentalne. Według Cattella istnieją trzy główne źródła danych o osobowości: dokumentacja życia {life record), czyli dane L {L-data): kwestionariusz samoopisowy {self rating questionnaire), czyli dane Q {Q-data), oraz test obiektywny {objective test), czyli dane T{T-data). Pierwszy z tych rodzajów danych, dane L, mogą w zasadzie zawierać rzeczywistą dokumentację zachowań danej osoby w społeczeństwie, taką jak świadectwa szkolne czy akta sądowe, aczkolwiek w praktyce Cattell zwykle zastępuje ją ocenami innych osób, które znają tę osobę, stykają się z nią w realnych sytuacjach życiowych. Samoopis (dane Q) obejmuje wypowiedzi danej osoby o jej własnym zachowaniu i w ten sposób może wzbogacić o „wnętrze psychiczne” zapis zewnętrzny, jakiego dostarczają dane L. Test obiektywny (dane 7) oparty jest na trzeciej możliwości, stwarzaniu specjalnych sytuacji, w których zachowanie danej osoby można mierzyć w sposób obiektywny. Sytuacje te mogą być zadaniami, do których wykonania potrzebny jest jedynie papier i ołówek lub też zastosowanie różnego rodzaju aparatury. Cattell i jego współpracownicy są niezmiennie płodni, jeśli chodzi o obmyślanie i adaptowanie tych testów: kompendium Cattella i Warburtona (1967) wylicza ich ponad 400.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.