Profesjonalny psycholog z Katowic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Katowicach.

Badania nad kształtowaniem się świadomości

W dalszych konkretnych badaniach nad kształtowaniem się świadomości, która stała się centralnym problemem jego dociekań, Wygotski sformułował ważną koncepcję społeczno-historycznego uwarunkowania psychiki człowieka, tzw. ku 11 u r o w o – h is tur y c zn ą teorię psychiki. Według tej teorii rozwój świadomości jest „upośredniony” przez wytwory kulturowe (przede wszystkim mowę), działające przez swe „znaczenie”, a odbywa się drogą interioryzacji (uwewnętrznienia), tj. przekształcania się czynności zewnętrznych, wykonywanych na przedmiotach, w coraz bardziej złożone czynności umysłowe. Warunkiem tego przekształcania się jest obcowanie społeczne dziecka z dorosłymi. Z tą koncepcją wiązała się m.in. krytyka pojęcia egocentryzmu u J. Piageta: według Wygotskiego, który wiele badań poświęcił rozwojowi mowy i myślenia, linia rozwoju prowadzi nie od mowy egocentrycznej dziecka do mowy uspołecznionej, lecz odwrotnie, źródłem mowy jest bowiem jej zewnętrzna funkcja społecznego porozumiewania się. Ważnym elementem koncepcji Wygotskiego jest także określenie wiodącej roli, jaką w procesie rozwoju dziecka odgrywa nauczanie i wychowanie’-wbrew utartym twierdzeniom pe- dologów o konieczności dostosowywania poczynań wychowawczych do spontanicznego dojrzewania dziecka. Wychowanie i nauczanie powinny wyprzedzać rozwój, tj. oddziaływać na te właściwości i procesy umysłowe dziecka, które jeszcze samodzielnie nie funkcjonują, lecz które mogą rozwinąć się pod wpływem pomocy i planowego oddziaływania dorosłych. Właściwości te nazwał Wygotski „strefą najbliższego r o z w o j u”. Jeśli np. dziecko nie potrafi samodzielnie rozwiązać stawianego mu zadania, to możemy nieraz naprowadzić je na właściwe rozwiązanie przez stawianie mu dodatkowych pytań, podawanie przykładów itp. Efektywne działanie dziecka w tych warunkach daje nam wgląd w jego rzeczywiste możliwości, które powinny być wykorzystane w nauczaniu dla przyspieszania rozwoju i kierowania nim. Ostro krytykując rozpowszechnione w owych czasach w ZSRR metody testowe, które pozwalają jedynie na stwierdzenie już osiągniętego przez dziecko poziomu rozwoju umysłowego, Wygotski przeciwstawiał im dynamiczną’analizę możliwości rozwojowych dziecka, z której wynikają wskazówki co do kierunku i sposobów.dalszego kształtowania jego procesów poznawczych141.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.